Waarom een concurrentieanalyse de basis is
Veel bedrijven bouwen eerst en kijken dan pas om zich heen. Een nieuwe website, een configurator of een campagne, zonder te weten wat concurrenten al doen. Het risico: je maakt iets dat er al is, of je concurreert op een punt waar je niet kunt winnen.
Daarom begint elk traject bij NEXTRIQ met onderzoek: je data, je markt en je concurrenten. Pas daarna leggen we je merk en positionering vast en bepalen we wat we bouwen. Zie de werkwijze.
Stap 1: bepaal wie je concurrenten echt zijn
Maak onderscheid tussen drie groepen:
- Directe concurrenten: bieden hetzelfde aan dezelfde klanten, in hetzelfde gebied.
- Indirecte concurrenten: lossen hetzelfde probleem op een andere manier op. Denk aan een standaardpakket tegenover maatwerk, of een bureau tegenover een eigen medewerker.
- Zoekconcurrenten: de partijen die bovenaan Google staan voor de termen waarop jij gevonden wilt worden. Dat zijn vaak andere bedrijven dan je denkt.
Vraag ook je eigen klanten bij welke partijen ze nog meer offertes aanvroegen. Dat is de meest eerlijke lijst.
Stap 2: vergelijk het aanbod
Leg per concurrent vast wat ze aanbieden. Gebruik een tabel:
| Jij | Concurrent A | Concurrent B | Concurrent C | |
|---|---|---|---|---|
| Kernaanbod | ||||
| Doelgroep | ||||
| Prijsniveau (laag, midden, hoog) | ||||
| Maatwerk of standaard | ||||
| Levertijd | ||||
| Service na levering | ||||
| Online samenstellen of offerte aanvragen |
Kijk niet alleen naar wat ze zeggen, maar naar wat ze doen. Vraag eventueel een offerte aan om de klantervaring te zien.
Stap 3: analyseer de positionering
Hoe presenteren concurrenten zich? Lees de kopteksten van hun website, hun slogans en hun advertenties. Stel per concurrent drie vragen:
- Voor wie zeggen ze er te zijn?
- Welk probleem lossen ze op?
- Waarom zou je volgens hen voor hen kiezen?
Vaak blijkt dat veel concurrenten hetzelfde zeggen: “kwaliteit”, “vakmanschap”, “persoonlijke service”. Daar zit je kans om scherper te zijn.
Stap 4: meet de vindbaarheid
Vindbaarheid is meetbaar. Gebruik zoekwoorddata om te zien:
- Op welke zoektermen je concurrenten bovenaan staan.
- Hoeveel mensen per maand op die termen zoeken.
- Welke pagina’s ze daarvoor gebruiken: een productpagina, een blog of een vergelijking.
- Of er een AI-antwoord boven de resultaten staat, en wie daarin genoemd wordt.
Kijk ook naar AI-assistenten zoals ChatGPT en Perplexity. Stel ze de vraag die je klant zou stellen, en noteer welke bedrijven ze noemen. Steeds meer kopers beginnen daar hun zoektocht.
Stap 5: lees wat klanten zeggen
Reviews op Google en andere platformen vertellen wat klanten waarderen en waar ze zich aan ergeren. Zoek naar terugkerende thema’s: levertijd, communicatie, prijs, kwaliteit van montage. Een veelgehoorde klacht bij een concurrent is een belofte die jij kunt waarmaken.
Stap 6: zet het samen in een overzicht
Een praktische vorm is een SWOT per concurrent, of één overzicht met per onderwerp wie het sterkst is. Belangrijker dan de vorm is de conclusie. Beantwoord drie vragen:
- Waar kunnen we winnen? Een onderwerp, doelgroep of zoekterm waar niemand sterk is.
- Waar moeten we minstens gelijk zijn? Basisverwachtingen van klanten.
- Waar gaan we niet concurreren? Bijvoorbeeld op de laagste prijs.
Stap 7: vertaal het naar actie
Een analyse die in een la verdwijnt, levert niets op. Vertaal de conclusies naar concrete keuzes:
- Je positionering en merkbelofte.
- Je aanbod en wat je anders doet.
- De pagina’s en content die je maakt om gevonden te worden.
- Je advertenties en de boodschap erin.
- De systemen die je onderscheiden, zoals een 3D-configurator waar concurrenten alleen een contactformulier hebben.
Checklist voor je concurrentieanalyse
- Heb je directe, indirecte en zoekconcurrenten in beeld?
- Heb je je eigen klanten gevraagd waar ze nog meer keken?
- Is het aanbod per concurrent vergeleken in één tabel?
- Ken je hun positionering in één zin?
- Weet je op welke zoektermen zij en jij gevonden worden?
- Weet je welke bedrijven AI-assistenten noemen voor jouw vakgebied?
- Heb je reviews gelezen en terugkerende thema’s genoteerd?
- Is er een conclusie: waar winnen we, waar zijn we gelijk, waar concurreren we niet?
Veelgemaakte fouten
- Alleen naar bekende namen kijken. De partij die je klanten online vinden, is vaak een andere.
- Kopiëren in plaats van onderscheiden. Wie doet wat de concurrent doet, wordt hooguit even goed.
- Geen data gebruiken. Een gevoel over wie groot is, klopt vaak niet met de zoekdata.
- Eén keer en klaar. Markten veranderen. Houd de belangrijkste punten elk kwartaal bij.
Voorbeeld van een uitgewerkte conclusie
Een voorbeeld van hoe de conclusie van een analyse eruit kan zien, voor een fictief bedrijf dat veranda’s levert:
- Waar we winnen: geen van de vier grootste concurrenten in de regio laat klanten zelf samenstellen met een prijs. Een 3D-configurator met directe opvolging is een duidelijk onderscheid.
- Waar we gelijk moeten zijn: garantie, levertijd en een showroom. Klanten verwachten dit, het is geen reden om te kiezen.
- Waar we niet concurreren: de laagste prijs. Twee concurrenten zitten structureel lager met een standaardassortiment.
- Vindbaarheid: op “overkapping samenstellen” staat geen lokale aanbieder in de top 5. Een sterke pagina met configurator kan daar snel stijgen.
- AI-assistenten: bij de vraag “welk bedrijf maakt een veranda op maat in mijn regio” noemt een AI-assistent nu vooral landelijke platformen. Duidelijke, citeerbare informatie op de eigen site helpt om daar genoemd te worden.
Uit zo’n conclusie volgt direct wat je bouwt en waarover je communiceert.
Concurrentieanalyse voor AI-vindbaarheid
Steeds meer kopers stellen hun vraag aan ChatGPT, Perplexity of een AI-antwoord in Google. Neem dit mee in je analyse:
- Stel tien vragen die je klant zou stellen en noteer welke bedrijven genoemd worden.
- Kijk welke bronnen de AI aanhaalt: websites, kennisbanken, vergelijkingssites of reviews.
- Controleer of jouw bedrijf overal hetzelfde wordt beschreven: naam, adres, wat je doet.
- Zorg voor pagina’s met een kort, duidelijk antwoord bovenaan, zodat een AI je kan citeren.
Hoe NEXTRIQ onderzoek inzet
NEXTRIQ ontwerpt, bouwt en beheert de systemen waarop je bedrijf draait. Elk traject begint met onderzoek: data-onderzoek, marktonderzoek en een concurrentieanalyse, met zoekwoord- en SERP-data en een check van wat AI-assistenten over je vakgebied zeggen. Daarna leggen we je merk en positionering vast, maken we een strategie en bouwen we wat nodig is: branding, content, advertenties, website, configurator en de systemen erachter. Na de livegang blijven we meten en verbeteren.
Lees meer over de werkwijze, de manieren van samenwerken, of plan een strategiegesprek.